Yanditswe na: NSANZABERA Jean Paul
08/06/2026 14:48
Ingabo za Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo
FARDC zatangaje ku wa Gatandatu ihuriro rya AFC/M23 ndetse n’Ingabo z’u (RDF) rikomeje kugaba ibitero ku basivili no ku bikorwa remezo bifatiye runini igihugu, nubwo hakomeje imbaraga za dipolomasi zigamije guhagarika intambara mu burasirazuba bwa Congo.
Mu kiganiro n’abanyamakuru, Umuvugizi w’Ingabo za RDC Lieutenant-Colonel Mongba Hazukay Mak yavuze ko nubwo hari ibiganiro biri kubera i Washington na Doha ndetse n’izindi gahunda z’amahoro ku rwego rw’akarere n’amahanga, ibikorwa by’imirwano bikomeje.
Yagize ati: “Nubwo hari imbaraga za dipolomasi zikomeje gukorwa ku rwego rw’igihugu, urw’akarere n’urw’amahanga, ndetse n’imyanzuro yafatiwe mu biganiro bya Washington na Doha, ihuriro RDF/AFC/M23 rikomeje ibikorwa byaryo by’urugomo rikorerwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.”
Yakomeje avuga ko umutekano mu burasirazuba bwa Congo ugikomeje guhungabanywa n’ingaruka z’intambara igihugu kivuga ko cyagabweho, ndetse n’ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro n’iy’iterabwoba ikorera mu bice bitandukanye by’igihugu.
Nk’uko FARDC ibitangaza, imirwano n’ibitero bikomeje kugaragara mu bice byinshi byo muri Kivu y’Amajyaruguru ndetse no mu misozi miremire ya Kivu y’Amajyepfo.
Ingabo za Congo zishinja RDF n’imitwe iyifatanyije na yo kugaba ibitero ku basivili, ku birindiro bya gisirikare no ku bikorwa remezo by’ingenzi, ibintu bivugwa ko byateje impfu, kwimurwa kw’abaturage ndetse n’ibyangiritse byinshi.
Mak yavuze kandi ko mu mezi ashize hari ibitero byakoreshejwemo indege zitagira abapilote (drones) byibasiye , asobanura ko ibyo bigaragaza ko umutekano w’ibikorwaremezo bikomeye bya Leta ugikomeje guhungabanywa.
Yagize ati: “Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo zikomeje kuba maso kandi zirimo gufata ingamba zikenewe zo kurinda ibikorwa remezo by’ingenzi no kurengera abaturage.”
Ku rundi ruhande, FARDC yavuze ko ibikorwa byo guhangana n’umutwe wa bikomeje mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Ituri.
Ubuyobozi bw’ingabo buvuga ko nubwo uwo mutwe ukomeje gushyirwaho igitutu cya gisirikare, ugikomeje kugaba ibitero ku baturage.
Mak yatangaje ko mu minsi ishize abaturage benshi bishwe mu duce twa Mambasa na Beni, harimo n’abaturage bo mu muryango w’Abapygmée.
Ingabo za Congo zanatangaje ko ibikorwa byo kurwanya imitwe ifitanye isano na ADF mu ntara ya Haut-Uele byafashije gutuma umutekano muri ako gace uguma ku rwego rushimishije.
Ibi birego bije mu gihe imirwano ikomeje mu burasirazuba bwa Congo nubwo hari amasezerano yo guhagarika imirwano yafashijwe na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ndetse n’amasezerano y’ubufatanye mu by’ubukungu hagati y’impande zitandukanye.
Leta ya Congo yakomeje gushinja u Rwanda gushyigikira umutwe wa M23, mu gihe Kigali yakomeje guhakana ibyo birego, ivuga ko nta ruhare igira mu bikorwa by’uyu mutwe.
Intambara imaze imyaka myinshi mu burasirazuba bwa Congo yakomeje guteza ibibazo bikomeye by’ubutabazi. Raporo zitandukanye zigaragaza ko abantu barenga miliyoni eshanu bamaze kuva mu byabo, mu gihe abarenga miliyoni 15 bakeneye ubufasha bwihutirwa bw’ubutabazi.
Abaturage bagera ku 337,000 bahungiye mu nkambi z’impunzi zo mu bihugu bituranye birimo na .
Icyakora, ibirego bya FARDC bireba RDF na M23 bikomeje kuba impaka hagati ya Kinshasa na Kigali, aho buri ruhande rukomeza gutanga ibisobanuro bitandukanye ku ntandaro n’imiterere y’umutekano muke uri mu burasirazuba bwa RDC.
