Urugereko rw’Urukiko rw’Ubujurire rwa Paris rwafashe icyemezo cyo gutesha agaciro umwanzuro wari wafashwe mbere wo kudakurikirana Agathe Kanziga Habyarimana, umugore w’uahoze ari perezida w’ u Rwanda, Juvenal Habyarimana, rutegeka ko iperereza ku byaha akekwaho rikomeza, nk’uko byatangajwe n’ibiro ntaramakuru by’Abafaransa (AFP).
Icyemezo
cy’urukiko cyari giteganyijwe gusomwa ku wa 08 Mata 2026, cyaje gusubikwa ku
mpamvu zitatangajwe ku mugaragaro, mbere yo gufatwa mu buryo butunguranye ku
mpande zikurikirana uru rubanza.
Ubujurire
bwahinduye icyerekezo cy’urubanza
Iki
cyemezo gishya kije gikurikira ubujurire bwatanzwe n’impande z’abarega,
batanyuzwe n’umwanzuro w’urukiko wo mu mwaka ushize wavugaga ko nta bimenyetso
bihagije bihari byatuma Kanziga akurikiranwa mu butabera.
Urwo
ruhande rwagaragaje ko hari ibimenyetso bikwiye kongera gusuzumwa mu buryo
bwimbitse, rukemeza ko gufunga dosiye byari kwihutirwa kandi bidahagije.
Urukiko
rw’Ubujurire rwemeranyije n’iyo myanzuro, rutegeka ko iperereza rikomeza kugira
ngo hakusanywe amakuru menshi ashobora gutuma hafatwa umwanzuro ufite
ishingiro.
Ibyaha
n’ibirego ashinjwa
Agathe
Kanziga Habyarimana, wahoze ari umugore wa Juvénal Habyarimana, ashinjwa
n’imiryango ifasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kugira uruhare
mu gutegura no gushyigikira ubwicanyi bwabaye muri uwo mwaka.
Mu
bashyigikiye ikirego harimo umuryango Collectif des parties civiles pour le
Rwanda, umaze imyaka myinshi ukurikirana abantu bakekwaho uruhare muri Jenoside
baba mu Bufaransa.
Aba
barega bavuga ko Kanziga yari mu bagize uruhare mu miyoborere y’icyo gihe,
bityo ko agomba kubazwa ku ruhare yaba yaragize mu byabaye.
Uruhande
rw’uregwa rwigaragaza
Abunganira
Kanziga bo bahakana ibyo aregwa byose, bakavuga ko nta kimenyetso gifatika
kimuhuza n’ibyaha bya Jenoside.
Bavuga
kandi ko na we ubwe ari umwe mu bagizweho ingaruka n’ibyabaye mu 1994,
bagaragaza ko yahungiye mu mahanga nyuma y’iraswa ry’indege y’umugabo we ndetse
n’itangira ry’ubwicanyi.
Ku
bwabo, ibi birego bifite aho bihuriye na politiki kurusha ubutabera.
Urugendo
rurerure rw’ubutabera mu Bufaransa
Kuva
mu 2007, Kanziga ari mu iperereza ry’ubutabera bw’u Bufaransa, ariko kugeza ubu
ntaragezwa imbere y’urukiko ngo aburanishwe ku mugaragaro.
Ibi
bituma uru rubanza rufatwa nk’urumaze igihe kirekire rukurikiranywe, rukaba
ruri mu zindi dosiye zikomeye z’abakekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe
Abatutsi bakiri mu mahanga.
Icyemezo
cy’Urukiko rw’Ubujurire gisobanuye ko iperereza rikomeza, kikaba gishobora
gutuma mu minsi iri imbere hafatwa icyemezo cyo kuregera Kanziga mu rukiko
cyangwa se kongera gufunga dosiye bitewe n’ibizava mu iperereza.
Impaka
ku butabera n’ukuri
Ku
miryango y’abarokotse Jenoside, iki cyemezo gifatwa nk’intambwe y’ingenzi
iganisha ku gushaka ukuri no gutanga ubutabera ku bahohotewe.
Gusa
ku rundi ruhande, abunganira Kanziga bagaragaza impungenge ko iperereza
rishobora kuba rishingiye ku gitutu cya politiki, bagasaba ko ryakorwa mu mucyo
no ku bimenyetso bifatika.
Icyo
byerekana ku rwego mpuzamahanga
Uru
rubanza rugaragaza uburyo ibihugu by’i Burayi bikomeje gukurikirana abantu
bakekwaho ibyaha bya Jenoside baba ku butaka bwabyo, n’ubwo hari impaka ku
buryo bikorwa n’igihe bifata.
Icyemezo
cyo gukomeza iperereza kuri Agathe Kanziga Habyarimana gishobora kuzagira
ingaruka zikomeye ku buryo izindi dosiye nk’izi zifatwa mu gihe kiri imbere.
Mu
gihe iperereza rikomeje, amaso yerekejwe ku butabera bw’u Bufaransa kugira ngo
harebwe niba uru rubanza ruzagera ku rwego rwo kuburanishwa, cyangwa niba
ruzongera gufungwa.
Icyizere
cy’abashaka ubutabera kiracyahari, ariko urugendo rwo kugera ku kuri no ku
mucyo ruracyari rurerure.
Like This Post? Related Posts