Imyaka ibiri
irashize urubyiruko rwa Kenya rugaragaje imbaraga zidasanzwe mu myigaragambyo
yamamaye nka Gen Z Protests, ariko ku wa 25 Kamena 2026 ibihumbi by’abaturage
bongeye kwisanga mu mihanda y’umurwa mukuru Nairobi, basaba ubutabera ku
bahitanywe n’ihohoterwa rya polisi ndetse no kwihutisha iperereza ku byaha
bivugwa ko byakozwe n’inzego z’umutekano.
Abigaragambya
bitwaje amabendera ya Kenya, amafoto y’abapfuye mu myigaragambyo yo mu 2024
ndetse n’ibyapa byanditseho ubutumwa busaba ukuri n’ubutabera. Benshi bavugaga
ko nubwo hashize imyaka ibiri, imiryango yabuze abayo itarabona ubutabera kandi
ko bamwe mu bakekwaho uruhare mu ihohoterwa batararyozwa ibyo bakoze.
Mu rwego rwo
kwirinda ko imyigaragambyo yahinduka imvururu, ubuyobozi bwa Kenya bwohereje
umubare munini w’abapolisi mu bice bitandukanye bya Nairobi. Imihanda imwe
n’imwe yarafunzwe, hashyirwaho za bariyeri ndetse hanongerwa uburinzi ku
nyubako za leta.
By'umwihariko,
inyubako y’Inteko Ishinga Amategeko yashyizweho uburinzi bukomeye, kuko ari yo
yabaye ikimenyetso gikomeye cy’imyigaragambyo yo mu 2024, igihe ibihumbi
by’urubyiruko byinjiraga muri icyo kigo mu rwego rwo kwamagana umushinga
w’itegeko ryazamuraga imisoro.
Mu bice
bimwe bya Nairobi, amaduka menshi n’ibigo by’ubucuruzi byagumye bifunze kubera
impungenge z’umutekano, mu gihe abaturage benshi bahisemo kuguma mu ngo zabo.
Imyigaragambyo
ya Gen Z yo mu mwaka wa 2024 yabaye imwe mu ikomeye cyane Kenya yabonye mu
myaka ya vuba. Icyo gihe urubyiruko rwari rwamaganye izamuka ry’imisoro
n’ubuzima buhenze, ruvuga ko leta itita ku bibazo by’abaturage.
Imbuga
nkoranyambaga zabaye intwaro ikomeye y’urwo rubyiruko, rwashoboye gukusanya
ibihumbi by’abigaragambya mu gihe gito cyane. Imyigaragambyo yaje gufata indi
ntera ubwo bamwe mu bayitabiriye binjiraga mu nyubako y’Inteko Ishinga
Amategeko.
Mu guhangana
n’abigaragambya, inzego z’umutekano zakoresheje amasasu n’izindi mbaraga,
ibintu byateye impaka zikomeye muri Kenya no hanze yayo. Imiryango iharanira
uburenganzira bwa muntu yatangaje ko abantu benshi bahasize ubuzima cyangwa
bagakomereka.
Mu
myigaragambyo yo ku wa 25 Kamena 2026, benshi mu bitabiriye bavuze ko
batanyuzwe n’uburyo leta iri gukemura ikibazo cy’abahohotewe.
Abigaragambya
bavuga ko gahunda yo gutanga indishyi ku miryango y’ababuze ababo igenda buhoro
cyane, ndetse ko amaperereza ku bikorwa bya polisi ataragera ku rwego
rushimishije.
Hari
abagaragaje ko imyaka ibiri ishize ari igihe kinini cyane ku miryango
igitegereje kumenya ukuri ku rupfu rw’abavandimwe cyangwa inshuti zabo.
Perezida William
Ruto yavuze ko leta yakoze ibishoboka byose kugira ngo ifashe abagizweho
ingaruka n’imyigaragambyo yabaye mu 2024.
Yagaragaje
ko gahunda yo gutanga indishyi no gukurikirana ibibazo by’abahohotewe iri
gukomeza, ariko asaba abaturage kwihangana kuko inzego zibishinzwe zikiri gukora
iperereza.
Nubwo bimeze
bityo, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bavuga ko hakenewe gukorera mu mucyo
kurushaho no gutangaza amakuru arambuye ku byagezweho mu manza zirebana
n’ihohoterwa ryabaye muri iyo myigaragambyo.
Abasesenguzi
ba politiki bavuga ko imyigaragambyo ya Gen Z yahinduye uburyo urubyiruko rwa
Kenya rubona uruhare rwaryo muri politiki y’igihugu.
Mbere y’iyo
myigaragambyo, benshi mu rubyiruko ntibagaragaraga cyane mu bikorwa bya
politiki. Ariko kuva mu 2024, urubyiruko rwabaye ijwi rikomeye mu biganiro
birebana n’imiyoborere, ubukungu n’uburenganzira bwa muntu.
Abasesenguzi
bavuga ko urwo rubyiruko rukomeje gusaba abayobozi gukorera mu mucyo, kurwanya
ruswa no kubazwa inshingano ku byemezo bafata.
Nubwo
hashize imyaka ibiri kuva imyigaragambyo ya mbere ibaye, ubutumwa
bw’abigaragambya buracyari bumwe: ubutabera ku bahohotewe, gukorera mu mucyo no
kubazwa inshingano ku bayobozi.
Abitabiriye
imyigaragambyo bavuga ko bazakomeza gukoresha inzira z’amahoro kugira ngo
amajwi yabo yumvikane, kandi ko bazakomeza kwibuka ababuze ubuzima muri iyo
myigaragambyo kugeza igihe ukuri n’ubutabera bizagerwaho.
Ibi bikorwa
byongeye kwerekana ko urubyiruko rwa Kenya rukomeje kugira uruhare rukomeye mu
buzima bwa politiki y’igihugu, ndetse ko umwuka wa Gen Z watangiye mu 2024
ugikomeje kugira ingaruka zikomeye ku miyoborere no ku biganiro bya politiki
muri Kenya.
Like This Post? Related Posts