• Amakuru / MU-RWANDA

 

Imyaka ibiri irashize urubyiruko rwa Kenya rugaragaje imbaraga zidasanzwe mu myigaragambyo yamamaye nka Gen Z Protests, ariko ku wa 25 Kamena 2026 ibihumbi by’abaturage bongeye kwisanga mu mihanda y’umurwa mukuru Nairobi, basaba ubutabera ku bahitanywe n’ihohoterwa rya polisi ndetse no kwihutisha iperereza ku byaha bivugwa ko byakozwe n’inzego z’umutekano.

Abigaragambya bitwaje amabendera ya Kenya, amafoto y’abapfuye mu myigaragambyo yo mu 2024 ndetse n’ibyapa byanditseho ubutumwa busaba ukuri n’ubutabera. Benshi bavugaga ko nubwo hashize imyaka ibiri, imiryango yabuze abayo itarabona ubutabera kandi ko bamwe mu bakekwaho uruhare mu ihohoterwa batararyozwa ibyo bakoze.

Mu rwego rwo kwirinda ko imyigaragambyo yahinduka imvururu, ubuyobozi bwa Kenya bwohereje umubare munini w’abapolisi mu bice bitandukanye bya Nairobi. Imihanda imwe n’imwe yarafunzwe, hashyirwaho za bariyeri ndetse hanongerwa uburinzi ku nyubako za leta.

By'umwihariko, inyubako y’Inteko Ishinga Amategeko yashyizweho uburinzi bukomeye, kuko ari yo yabaye ikimenyetso gikomeye cy’imyigaragambyo yo mu 2024, igihe ibihumbi by’urubyiruko byinjiraga muri icyo kigo mu rwego rwo kwamagana umushinga w’itegeko ryazamuraga imisoro.

Mu bice bimwe bya Nairobi, amaduka menshi n’ibigo by’ubucuruzi byagumye bifunze kubera impungenge z’umutekano, mu gihe abaturage benshi bahisemo kuguma mu ngo zabo.

Imyigaragambyo ya Gen Z yo mu mwaka wa 2024 yabaye imwe mu ikomeye cyane Kenya yabonye mu myaka ya vuba. Icyo gihe urubyiruko rwari rwamaganye izamuka ry’imisoro n’ubuzima buhenze, ruvuga ko leta itita ku bibazo by’abaturage.

Imbuga nkoranyambaga zabaye intwaro ikomeye y’urwo rubyiruko, rwashoboye gukusanya ibihumbi by’abigaragambya mu gihe gito cyane. Imyigaragambyo yaje gufata indi ntera ubwo bamwe mu bayitabiriye binjiraga mu nyubako y’Inteko Ishinga Amategeko.

Mu guhangana n’abigaragambya, inzego z’umutekano zakoresheje amasasu n’izindi mbaraga, ibintu byateye impaka zikomeye muri Kenya no hanze yayo. Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu yatangaje ko abantu benshi bahasize ubuzima cyangwa bagakomereka.

Mu myigaragambyo yo ku wa 25 Kamena 2026, benshi mu bitabiriye bavuze ko batanyuzwe n’uburyo leta iri gukemura ikibazo cy’abahohotewe.

Abigaragambya bavuga ko gahunda yo gutanga indishyi ku miryango y’ababuze ababo igenda buhoro cyane, ndetse ko amaperereza ku bikorwa bya polisi ataragera ku rwego rushimishije.

Hari abagaragaje ko imyaka ibiri ishize ari igihe kinini cyane ku miryango igitegereje kumenya ukuri ku rupfu rw’abavandimwe cyangwa inshuti zabo.

Perezida William Ruto yavuze ko leta yakoze ibishoboka byose kugira ngo ifashe abagizweho ingaruka n’imyigaragambyo yabaye mu 2024.

Yagaragaje ko gahunda yo gutanga indishyi no gukurikirana ibibazo by’abahohotewe iri gukomeza, ariko asaba abaturage kwihangana kuko inzego zibishinzwe zikiri gukora iperereza.

Nubwo bimeze bityo, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bavuga ko hakenewe gukorera mu mucyo kurushaho no gutangaza amakuru arambuye ku byagezweho mu manza zirebana n’ihohoterwa ryabaye muri iyo myigaragambyo.

Abasesenguzi ba politiki bavuga ko imyigaragambyo ya Gen Z yahinduye uburyo urubyiruko rwa Kenya rubona uruhare rwaryo muri politiki y’igihugu.

Mbere y’iyo myigaragambyo, benshi mu rubyiruko ntibagaragaraga cyane mu bikorwa bya politiki. Ariko kuva mu 2024, urubyiruko rwabaye ijwi rikomeye mu biganiro birebana n’imiyoborere, ubukungu n’uburenganzira bwa muntu.

Abasesenguzi bavuga ko urwo rubyiruko rukomeje gusaba abayobozi gukorera mu mucyo, kurwanya ruswa no kubazwa inshingano ku byemezo bafata.

Nubwo hashize imyaka ibiri kuva imyigaragambyo ya mbere ibaye, ubutumwa bw’abigaragambya buracyari bumwe: ubutabera ku bahohotewe, gukorera mu mucyo no kubazwa inshingano ku bayobozi.

Abitabiriye imyigaragambyo bavuga ko bazakomeza gukoresha inzira z’amahoro kugira ngo amajwi yabo yumvikane, kandi ko bazakomeza kwibuka ababuze ubuzima muri iyo myigaragambyo kugeza igihe ukuri n’ubutabera bizagerwaho.

Ibi bikorwa byongeye kwerekana ko urubyiruko rwa Kenya rukomeje kugira uruhare rukomeye mu buzima bwa politiki y’igihugu, ndetse ko umwuka wa Gen Z watangiye mu 2024 ugikomeje kugira ingaruka zikomeye ku miyoborere no ku biganiro bya politiki muri Kenya.

 

 

 

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments