Perezida wa Cap-Vert,
José Maria Neves, yatangaje ku mugaragaro ko azongera kwiyamamariza kuyobora
igihugu, asaba abaturage kumuha amahirwe yo gukomeza kuyobora mu yindi manda
y’imyaka itanu.
Neves
yatangaje kandidatire ye ku wa Mbere tariki ya 14 Nzeri 2026, mu gihe Cap-Vert
yitegura amatora ya Perezida ateganyijwe ku wa 15 Ugushyingo 2026. Yavuze ko
yifuza gukomeza ibikorwa yatangiye muri manda ye ya mbere, ndetse akubaka
igihugu arondora nk’igihugu gifite intego yo kurushaho gutera imbere no gutera
imbere mu buryo burambye.
Umukuru
w’igihugu ufite imyaka 66, yavuze ko yinjira muri iri rushanwa afite icyizere,
umutuzo ndetse n’uko abona ko hari ibyo yagezeho mu myaka itanu amaze ku
butegetsi.
Mu gutangaza
kandidatire ye, José Maria Neves yasobanuye ko manda ye yatangiye mu 2021
yaranzwe n’akazi gakomeye, kwegera abaturage no gushyira imbere ibiganiro
n’impande zitandukanye.
Yavuze ko
igihe yatorewe kuyobora igihugu yari afite inshingano zo guhuza
Abanya-Cap-Vert, kubitaho no kubarinda, kandi ko asanga hari intambwe yatewe mu
kubahiriza ibyo yari yarabasezeranyije.
Neves yavuze
ko ubu ashaka gukomeza gukorera igihugu afite ubushake bwinshi, akomeza
ibikorwa yatangiye kandi agaharanira ko Cap-Vert ikomeza kuba igihugu gifite
amahoro, ituze n’iterambere.
Mu gihe
yatangizaga kandidatire ye, Perezida Neves yagaragaje ko yinjira muri aya
matora afite ibyo ashingiraho, cyane cyane ubunararibonye amaze kugira mu
buyobozi bw’igihugu.
José Maria
Neves yasabye kandi ubufasha bw’ishyaka PAICV, ishyaka rya politiki yigeze kuyobora
mbere yo kuba Perezida.
PAICV ni
rimwe mu mashyaka akomeye muri Cap-Vert kandi ni ryo ryamushyigikiye mu matora
ya Perezida yabaye mu 2021, ubwo Neves yatsindaga ku ikubitiro.
Kandidatire
ye nshya ije nyuma y’uko PAICV yatsinze amatora y’Abadepite yabaye muri
Gicurasi 2026, aho yabonye hafi 46% by’amajwi, ikagira imyanya 33 mu Nteko
Ishinga Amategeko y’imyanya 72 hakurikijwe ibyavuye mu matora by’agateganyo
byatangajwe icyo gihe.
Iyi ntsinzi
ya PAICV yatumye umuyobozi wayo, Francisco Carvalho, aba Minisitiri w’Intebe
mushya, asimbura Ulisses Correia e Silva wari umaze imyaka 10 ayoboye
Guverinoma.
Ibi bituma
amatora ya Perezida yo mu Gushyingo azaba mu gihe PAICV ifite ubuyobozi bwa
Guverinoma, ibintu bishobora gutuma ihangana rya politiki muri Cap-Vert
rikurikiranwa cyane.
José Maria
Neves yatorewe kuba Perezida wa Cap-Vert mu mwaka wa 2021, ubwo yabonaga amajwi
arenga 51%, atsinda Carlos Veiga wari uhagarariye Movement for Democracy (MpD).
Iyo tsinzi yatumye
Neves aba Perezida ahagarariye PAICV, mu gihe Guverinoma yari iyobowe na
Minisitiri w’Intebe ukomoka muri MpD.
Ibi byatumye
Cap-Vert igira uburyo bw’imiyoborere aho Perezida na Minisitiri w’Intebe
bakomoka mu mashyaka atandukanye. Iyi mikoranire yaranzwe no gusangira
inshingano no gukorana mu miyoborere y’igihugu.
Ubu ibintu
byarahindutse, kuko PAICV yatsinze amatora y’Abadepite yo muri Gicurasi 2026,
bigatuma iba ari yo iyoboye Guverinoma.
Amatora ya
Perezida wa Cap-Vert ateganyijwe ku wa 15 Ugushyingo 2026.
Niba nta
mukandida uzabona amajwi ahagije ku ikubitiro, icyiciro cya kabiri giteganyijwe
ku wa 29 Ugushyingo 2026.
Aya matariki
yatangajwe mbere na Perezida Neves nyuma yo kugisha inama amashyaka ya politiki
n’Inama y’Igihugu Ngishwanama.
Neves ubu ni
we Perezida uriho, kandi kandidatire ye izaba igamije kumugeza kuri manda ya
kabiri y’imyaka itanu.
Cap-Vert ni
kimwe mu bihugu bya Afurika bizwiho kugira gahunda ya politiki ishingiye ku
matora no guhererekanya ubutegetsi mu mahoro.
Kuva mu
1991, ubwo amatora menshi y’amashyaka yatangiraga kuba mu gihugu, Cap-Vert
ntiyigeze igira imvururu zikomeye zishingiye ku matora cyangwa ku gutangaza
ibyavuye mu matora.
Ibi bituma
amatora ya Perezida ateganyijwe muri uyu mwaka akurikiranwa nk’ikindi
kigereranyo cy’uko demokarasi ikora muri iki gihugu gituwe n’abaturage bagera
kuri miliyoni 550,000.
Mbere yo
kuba Perezida, José Maria Neves yari amaze imyaka myinshi mu buyobozi bwa
politiki.
Yabaye Minisitiri
w’Intebe wa Cap-Vert kuva mu 2001 kugeza mu 2016, ndetse anayobora PAICV mu
gihe kirekire.
Uburambe bwe
mu kuyobora Guverinoma ndetse n’imyaka amaze ari Perezida ni kimwe mu bintu
azashingiraho mu kwiyamamaza kwe.
Mu gihe
yatangizaga kandidatire ye, Neves yashimangiye ko imyaka itanu amaze ku
butegetsi yamuhaye ubundi burambe ndetse n’ubushobozi bwo kumenya neza ibibazo
igihugu gihura na byo.
Mu gihe cyo kwiyamamaza,
José Maria Neves arasabwa gusobanurira abaturage ibyo yakoze muri manda ye ya
mbere, ndetse n’ibyo ateganya gukora mu gihe yaba atorewe manda ya kabiri.
Ku ruhande
rwe, Neves avuga ko ashaka gukomeza ibikorwa bye byo guteza imbere igihugu,
kwegera abaturage no kubaka Cap-Vert ifite iterambere rirambye.
Aya matora
kandi azaba ari amahirwe ku baturage yo gusuzuma icyerekezo igihugu cyafashe mu
myaka itanu ishize no guhitamo niba Perezida uriho akwiriye gukomeza kuyobora.
Kugeza ubu,
Neves yamaze gushyira ku mugaragaro umugambi we wo kongera kuyobora igihugu.
Icyemezo cya nyuma kizafatwa n’abaturage ba Cap-Vert ku wa 15 Ugushyingo 2026,
cyangwa ku wa 29 Ugushyingo niba hazaba icyiciro cya kabiri.
Cap-Vert
rero yinjiye mu kindi gihe cy’ingenzi cya politiki, aho Perezida José Maria
Neves ashaka kongera kugirirwa icyizere no gukomeza kuyobora igihugu mu gihe
manda ye ya mbere igiye kurangira.