Uwahoze ari Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Joseph Kabila Kabange, yatangaje ko ashyigikiye igitekerezo cyo gukuraho ubutegetsi buriho bwa Félix Tshisekedi, abushinja gukora ibinyuranyije n’Itegeko Nshinga no gutegekesha igitugu.
Ibi Kabila yabivuze mu kiganiro yagiranye n’umunyamakuru Hubert Leclercq wo mu kinyamakuru La Libre Belgique ku wa 20 Werurwe 2026, cyabereye iwe mu mujyi wa Goma, aho amaze igihe atuye kuva muri Gicurasi 2025.
Kabila: “Goma ni iwacu”
Mu gusubiza abibaza impamvu ari mu burasirazuba bw’igihugu bugenzurwa n’imitwe yitwaje intwaro, Kabila yagize ati:
“Goma ni iwacu. Iyi nzu nayiguze mu 1999. Mfite uburenganzira bwo kuba hano no kuganira n’Abanye-Congo bose hagamijwe amahoro n’ubwiyunge.”
Icyakora, ubutegetsi bwa Kinshasa bumushinja gukorana n’ihuriro rya AFC/M23, rikomeje kugenzura ibice bimwe by’Intara ya Kivu y’Amajyaruguru. Ibyo byatumye akatirwa igihano cy’urupfu adahari, ashinjwa guhungabanya umutekano w’igihugu.
Ibirego bikomeye kuri Leta ya Tshisekedi
Kabila yanenze cyane imikorere y’ubutegetsi bwa Tshisekedi, abushinja:
• Kutubahiriza Itegeko Nshinga
• Gushaka guhindura manda z’ubutegetsi
• Gukoresha ingufu za gisirikare mu gucecekesha abatavuga rumwe nabwo
• Kugaba ibitero byibasira abasivile mu burasirazuba bw’igihugu
Yagaragaje by’umwihariko ko ibitero bya drones byagabwe ku wa 11 Werurwe 2026, i Goma, byari bigamije kumwivugana we n’abandi bayobozi barimo Corneille Nangaa, Bertrand Bisimwa, Sultani Makenga n’abandi.
Guhamagarira Abanye-Congo kwishyira hamwe
Kabila yavuze ko hakenewe igikorwa gihuriweho n’Abanye-Congo bose, baba abari mu gihugu cyangwa mu mahanga, hagamijwe “guhagarika ubutegetsi bw’igitugu”.
Yashimangiye ko ibyo asaba ashingiye ku ngingo ya 64 y’Itegeko Nshinga rya RDC, ivuga ko:“Buri Munye-Congo afite inshingano yo kurwanya umuntu cyangwa itsinda ry’abashaka gufata ubutegetsi ku buryo bunyuranyije n’amategeko.”
Amateka ya politiki hagati ya Kabila na Tshisekedi
Umubano hagati ya Kabila na Tshisekedi umaze imyaka myinshi urimo amakimbirane. Mu 2019, ubwo Kabila yavaga ku butegetsi, habayeho ihererekanyabubasha ryavuzweho cyane, aho bamwe bavugaga ko habaye ubwumvikane bwa politiki hagati yabo.
Nyuma y’aho, Félix Tshisekedi yaje kwitandukanya n’abo bafatanyaga, asenya ihuriro rya FCC rya Kabila, anashimangira ubutegetsi bwe bwite.
Kuva icyo gihe, Joseph Kabila Kabange yakomeje kunenga imiyoborere ya Tshisekedi, ibintu byaje gufata indi ntera ubwo umutekano mu burasirazuba bwa RDC wakomezaga kuzamba, cyane cyane kubera ibikorwa bya M23 n’indi mitwe yitwaje intwaro.
Icyerekezo cy’umutekano mucye mu burasirazuba
Ibikorwa bya gisirikare, ubwicanyi bwibasira abasivile, n’imirwano ihanganishije ingabo za Leta n’imitwe yitwaje intwaro bikomeje gutuma uburasirazuba bwa RDC buba ahantu hateye inkeke.
Abasesenguzi bavuga ko amagambo ya Kabila ashobora kurushaho kongera ubushyamirane bwa politiki, ndetse agashyira igitutu ku butegetsi bwa Félix Tshisekedi, mu gihe igihugu kiri mu bibazo bikomeye by’umutekano n’ubukungu.