Minisitiri w’Intebe wa Israel, Benjamin Netanyahu, yongeye kugaragaza ko ashyigikiye ibikorwa bya gisirikare igihugu cye kirimo gukorera muri Gaza, Iran no mu bindi bice by’Uburasirazuba bwo Hagati, mu ijambo yagejeje ku Nteko Rusange y’Umuryango w’Abibumbye (ONU) i New York ku wa Kane, tariki ya 24 Nzeri 2026.
Mbere y’uko Netanyahu atangira ijambo rye, intumwa z’ibihugu byinshi zasohotse mu cyumba cy’inama mu rwego rwo kwamagana ibikorwa bya Israel, cyane cyane iby’intambara muri Gaza. Ibyo byabaye mu gihe inama y’Inteko Rusange yari ikomeje, aho Netanyahu yari agiye kuvuga ku bikorwa bya gisirikare bya Israel ndetse n’imibanire yayo n’ibindi bihugu byo mu karere.
Netanyahu yavuze ko Israel izakomeza ibikorwa bya gisirikare kugeza igeze ku byo ishaka kugeraho. Mu ijambo rye, yashimangiye ko igihugu cye “kizatsinda” kandi ko nta yandi mahitamo gifite uretse gukomeza kurwana. Yanasubije abari basohotse mu cyumba, avuga ko n’abandi batishimiye ibyo agiye kuvuga bashobora na bo gusohoka.
Ku kibazo cya Gaza, Netanyahu yahakanye yivuye inyuma ibirego bishinja Israel gukora jenoside. Yavuze ko ibyo birego ari ibinyoma bikomeye, mu gihe Israel ikomeza kuvuga ko ibikorwa byayo bya gisirikare bigamije kurwanya Hamas no kureba ko abaturage bayo barindwa.
Netanyahu kandi yavuze ko igitero Israel yagabye kuri Iran cyari mu byemezo byoroshye yafashe nka Minisitiri w’Intebe, asobanura ko Israel yabonaga ko idashobora kwirengagiza ibyo yabonaga nk’iterabwoba ryaturukaga muri Iran. Ibi byabaye mu gihe intambara n’umwuka mubi hagati ya Israel, Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika bikomeje kugira ingaruka ku mutekano w’akarere.
Abbas na we yashinje Israel ibikorwa bikomeye muri Gaza
Mbere y’ijambo rya Netanyahu, Perezida wa Palestine, Mahmoud Abbas, yagejeje ijambo ku Nteko Rusange akoresheje amashusho yafashwe mbere. Ibi byatewe n’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika yari yaranze kumuha visa yo kujya muri Amerika, bigatuma atitabira inama imbonankubone.
Inteko Rusange yari yarafashe icyemezo cyo kwemerera Palestine gutanga ijambo hifashishijwe uburyo bw’ikoranabuhanga nyuma y’icyo cyemezo cya Amerika.
Abbas yavuze ko Abanya-Palestine bari mu bihe bikomeye cyane, asaba amahanga kurinda abaturage ba Palestine, guhagarika icyo yise “igarurirwa” no gushyira mu bikorwa igisubizo cy’ibihugu bibiri, aho Palestine na Israel byagira ibihugu byigenga bibana mu mahoro.
Yashinje kandi Israel gukomeza ibikorwa byo kwagura imidugudu y’Abayahudi muri West Bank, avuga ko ibi bishobora kubangamira amahirwe yo kugera ku gisubizo cy’ibihugu bibiri. Yavuze ko Abanya-Palestine muri Gaza bahura n’ubwicanyi, isenywa ry’imiturire, inzara n’iyimurwa ry’abantu, ibyo asobanura nk’ibikorwa bya jenoside.
Ku rundi ruhande, Israel ikomeje guhakana ibyo birego, ivuga ko intambara yayo igamije Hamas kandi ko ibirego bya jenoside bidakwiye gushingirwaho mu gusobanura ibikorwa byayo bya gisirikare.
Ikibazo cya Gaza gikomeje kugabanya icyizere cyo kugera ku mahoro
Ijambo rya Netanyahu ryabaye mu gihe ikibazo cya Gaza, intambara hagati ya Israel na Iran ndetse n’icyifuzo cyo gushyira mu bikorwa igisubizo cy’ibihugu bibiri biri mu ngingo zikomeye ziganirwaho muri iyi nama ya 81 y’Inteko Rusange ya ONU.
Umunyamabanga Mukuru wa ONU, António Guterres, yavuze ko igisubizo cy’ibihugu bibiri, gishingiye ku mbibi zo mbere ya 1967 no ku mategeko mpuzamahanga, ari ingenzi mu gushaka amahoro arambye hagati ya Israel n’Abanya-Palestine.
Ibyabereye imbere mu Nteko Rusange byakurikiwe kandi n’imyigaragambyo hanze y’inyubako ya ONU i New York, aho abigaragambyaga banenze ibikorwa bya Israel muri Gaza.
Intumwa zasohotse mu cyumba mbere cyangwa mu gihe Netanyahu yatangaga ijambo na zo zagaragaje ko ikibazo cya Gaza gikomeje guteza impaka zikomeye muri diplomasi mpuzamahanga.
Like This Post? Related Posts