Leta ya Ethiopia yatangaje ko yafunze ambasade yayo i Asmara, umurwa mukuru wa Eritrea, ndetse itegekera abadipolomate 10 ba Eritrea guhita bava ku butaka bwayo mu gihe kitarenze amasaha 48. Abo badipolomate batangajwe nk’abantu batagikwiye kuba mu gihugu, mu cyemezo kizwi nka persona non grata.
Mu itangazo ryasohowe kuri uyu wa Kane, tariki ya 01 Ukwakira 2026, Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Ethiopia yashinje Eritrea gukora “ibikorwa byo guhungabanya igihugu, bitaziguye n’ibiziguye,” ivuga ko bamwe mu badipolomate bayo bagize uruhare mu bikorwa bishobora gushyira mu kaga umutekano w’igihugu cya Ethiopia.
Iki cyemezo kije mu gihe imirwano yongeye kubura mu Majyaruguru ya Ethiopia. Abategetsi ba Ethiopia bashinja Eritrea gutera inkunga imitwe yitwaje intwaro irwanya ubutegetsi bwa Ethiopia, ndetse hakaba n’ibirego bivuga ko ingabo za Eritrea zaba zarinjiye ku butaka bwa Ethiopia.
Eritrea ihakana ibyo ishinjwa na Ethiopia
Ku rundi ruhande, leta ya Eritrea yahakanye ibirego bya Addis Ababa. Mu gisubizo yahaye BBC, Minisitiri wa Eritrea ushinzwe itangazamakuru, Yemane Gebremeskel, yahakanye ko igihugu cye gifasha ihuriro rishya ry’inyeshyamba rirwanya ubutegetsi bwa Ethiopia.
Yemane yashinje ishyaka riri ku butegetsi muri Ethiopia, Prosperity Party (PP), gushaka abo ryagerekaho ibibazo biri mu gihugu. Yavuze ko ubutegetsi bwa Ethiopia bushaka gukoresha ibihugu byo hanze nk’ibisobanuro ku bibazo by’umutekano n’ibindi bibazo bikomeje kwiyongera imbere mu gihugu.
Eritrea na yo yashinje Ethiopia gukomeza gahunda yo kwagura ubutegetsi n’ubutaka bwayo, by’umwihariko ishaka kugera ku Nyanja Itukura ndetse no ku cyambu cya Assab, kiri muri Eritrea.
Ibi bihugu bifitanye amateka maremare y’amakimbirane
Ethiopia na Eritrea bifite amateka maremare y’amakimbirane. Ibihugu byombi byarwanye intambara ikomeye hagati ya 1998 na 2000, yahitanye abantu benshi.
Nyuma y’imyaka y’amakimbirane, Ethiopia na Eritrea byongeye gusubizaho umubano mu 2018, bitangira inzira yo kugabanya umwuka mubi wari umaze imyaka myinshi hagati yabyo.
Nyuma yaho, ibihugu byombi byaje kuba ku ruhande rumwe mu ntambara yabereye mu karere ka Tigray, mu majyaruguru ya Ethiopia, hagati ya 2020 na 2022. Iyo ntambara yarangiye nyuma y’amasezerano y’amahoro yashyiriweho umukono i Pretoria muri Afurika y’Epfo.
Nubwo ayo masezerano yahagaritse imirwano, umubano hagati ya Ethiopia na Eritrea wakomeje kuzamo amakimbirane, cyane cyane ku bijyanye n’umutekano, imitwe yitwaje intwaro ndetse n’inyungu za Ethiopia ku Nyanja Itukura n’icyambu cya Assab.
Like This Post? Related Posts