Umuryango
Giants of Africa washinzwe na Masai Ujiri, ufatanyije na Jaha Dukureh,
wafunguye ikibuga cya 54 cya Basketball ku mugabane wa Afurika, giherereye mu
gace ka Jimara muri Gambia. Iki kibuga cyubatswe mu rwego rwo guteza imbere
siporo, guha urubyiruko amahirwe yo kugaragaza impano zarwo no gushyiraho umwanya
uhuza abagore n’abandi baturage.
Umuryango
udaharanira inyungu wa Giants of Africa washinzwe na Masai Ujiri, wamaze
gushyira ikindi kimenyetso mu rugendo rwo guteza imbere Basketball muri
Afurika, nyuma yo gufungura ikibuga gishya kiri mu gace ka Jimara, mu Ntara ya
Upper River muri Gambia.
Iki kibuga
cyafunguwe ku wa Gatandatu tariki ya 7 Ugushyingo 2026, kikaba ari icya 54 uyu
muryango umaze kubaka ku mugabane wa Afurika, mu rwego rwa gahunda yawo yiswe Built
Within, igamije kubaka ibibuga 100 bya Basketball mu bihugu bitandukanye bya
Afurika.
Uyu mushinga
washyizwe mu bikorwa ku bufatanye na Jaha Dukureh, Ambasaderi w’Umuryango
w’Abibumbye ushinzwe guteza imbere uburinganire n’uburenganzira bw’abagore muri
Afurika (UN Women Goodwill Ambassador for Africa), akaba n'uwashinze ikigo
Jaapo Capital Company Ltd.
Umuhango wo
gufungura iki kibuga witabiriwe n’abayobozi batandukanye muri Gambia, barimo
Minisitiri w’Ubucuruzi, Kwishyira hamwe kw’uturere n’Akazi, Mod K Ceesay,
Guverineri w’Intara ya Upper River, Samba Bah, ndetse n’umuyobozi w’akarere ka
Jimara, Julaba Drammeh.
Iki kibuga
cyahawe izina rya Jimara Hope Court, risobanura ikibuga cy’icyizere.
Cyatekerejweho nk'ahantu hazajya hakorerwa ibikorwa bya siporo, ariko kandi
kikaba umwanya wo guhuriza hamwe abaturage, cyane cyane urubyiruko n’abagore bo
muri ako karere.
Abagore bo
mu bice bitandukanye by’Intara ya Upper River bazajya bahasanga umwanya wo
guhura, kuganira, kungurana ibitekerezo no kubona amahirwe yo kwigira ku bandi
binyuze mu bikorwa byo kubafasha kwiteza imbere.
Abana
n’urubyiruko na bo bazajya bahakorera imyitozo ya Basketball, amahugurwa
yihariye n’ibindi bikorwa bigamije kubafasha guteza imbere impano zabo no
kugira ubumenyi buzabafasha mu buzima.
Jaha Dukureh
yavuze ko iki gikorwa gifite igisobanuro kirenze kubaka ikibuga cyo gukiniraho
Basketball, kuko ari intangiriro y’icyerekezo kigari cyo guha urubyiruko
amahirwe yo kwiga, kwihugura no guteza imbere impano zarwo.
Yagize ati:
“Abana benshi bo muri Jimara ntibari barigeze bafata umupira wa Basketball,
tutibagiwe no kubona ikibuga cyo gukiniraho. Uyu munsi, binyuze mu bufatanye
bwacu na Giants of Africa, turi guhindura iyo miterere.”
Yakomeje
avuga ko iki kibuga ari ikimenyetso cy’icyizere n’amahirwe, ndetse ko ari
intambwe ya mbere mu cyerekezo cyo gushyiraho ahantu hazajya hatangirwa
ubumenyi n’amahugurwa, hagamijwe gufasha urubyiruko kwagura ubushobozi no
kugera ku nzozi zarwo.
Yashimiye
Masai Ujiri n’itsinda rya Giants of Africa kuba baragize uruhare mu
gushyigikira uyu mushinga no kwizera ubushobozi bw’abaturage ba Jimara.
Masai Ujiri,
washinze Giants of Africa, yavuze ko kuba uyu muryango ugeze muri Gambia ku
nshuro ya mbere ari ikintu gifite igisobanuro cyihariye, cyane cyane bitewe
n’icyerekezo Jaha Dukureh afite cyo guteza imbere abaturage bo muri Jimara.
Yashimangiye
ko bishimiye kuba baragize uruhare mu gushyigikira uwo mushinga, anagaragaza
icyizere ko ikibuga cya Jimara kizaba umusingi wo guhuza abaturage no
gufungurira urubyiruko amahirwe mashya.
Yagize ati:
“Kuba tugeze muri Gambia ku nshuro ya mbere ni ikintu cyihariye kuri twe. Jaha,
inshuti yacu magara, arimo kubaka amahirwe mashya muri Jimara, kandi twishimiye
kuba turi mu bafasha gushyira mu bikorwa icyerekezo afite kuri aka karere.”
Yakomeje
agira ati: “Twifuza ko ikibuga cya Jimara Hope kizazana ibyishimo, kigahuza
abaturage, kandi kigafungurira urubyiruko amarembo y’amahirwe, cyane cyane
abakobwa n’abagore.”
Ikibuga cya
Jimara cyubatswe ku bipimo n'amahame ya FIBA, ariryo Ishyirahamwe Mpuzamahanga
ry’Umukino wa Basketball.
Umwihariko
w’uyu mushinga ni uko utagize uruhare gusa mu kongera ibikorwaremezo bya
siporo, ahubwo wanatanze amahirwe y’akazi n’ubumenyi ku baturage baho.
Abakozi bo
muri ako karere bagize uruhare mu iyubakwa ryacyo, mu gihe urubyiruko rwo muri
Jimara rwahawe amahugurwa kandi rugahabwa akazi mu gihe imirimo yo kucyubaka
yakorwaga.
Iki ni kimwe
mu bintu Giants of Africa ishyira imbere muri gahunda yayo, aho buri kibuga
kitagomba kuba ahantu ho gukinira gusa, ahubwo kigomba no kugira uruhare mu
iterambere ry’abaturage bagituye hafi.
Iki kibuga
kizajya cyakira amahugurwa ya Basketball, amasomo yo gutoza uyu mukino,
amarushanwa n’ibindi bikorwa bigamije guteza imbere impano z’abana
n’urubyiruko.
Ikindi kintu
cyihariye kuri Jimara Hope Court ni imiterere yacyo yahumetswe n’igiti cya
Baobab, kizwi cyane muri Gambia no mu bindi bihugu bya Afurika.
Muri uwo
muco, igiti cya Baobab gifatwa nk'ikimenyetso cy’imbaraga, ubwenge, ubumwe
n’ubusabane. Ni n’ahantu abantu bakunze guhurira bakaganira, bagasangira inkuru
ndetse bakungurana ibitekerezo ku bibazo bibareba.
Ni muri urwo
rwego igishushanyo mbonera cy’iki kibuga cyatekerejweho hagamijwe kugaragaza
uruhare rwacyo mu guhuza abaturage no kubaka umuryango urangwa n’ubufatanye.
Nk’uko igiti
cya Baobab kiba ari ahantu abantu bahurira, iki kibuga na cyo kizaba umwanya
w’urubyiruko n’abagore wo guhurira hamwe, gusangira ubumenyi no gushakira hamwe
ibisubizo by’ibibazo bibugarije.
Giants of
Africa ni umuryango washinzwe na Masai Ujiri, usanzwe uzwi mu ruhando rwa
Basketball ku rwego mpuzamahanga, aho yagiye agira uruhare mu guteza imbere uyu
mukino no guha urubyiruko rwo muri Afurika amahirwe yo kuwukina.
Uyu muryango
watangije gahunda ya Built Within muri Nzeri 2021, ufite intego yo kubaka
ibibuga 100 bya Basketball mu bihugu bitandukanye bya Afurika.
Muri
Gicurasi 2026, uyu muryango wari ugeze ku kibuga cya 50, nyuma yo gufungura
ikindi muri Lagos muri Nigeria. Gufungura icya 54 muri Gambia ni indi ntambwe
mu rugendo rwo kugera ku ntego yo kubaka ibibuga 100.
Umuryango
uvuga ko kugeza ubu ibikorwa byawo byageze mu bihugu 23 byo muri Afurika,
binyuze mu kubaka ibibuga, gutegura amarushanwa n’amahugurwa ya Basketball,
ndetse n’ibindi bikorwa bigamije guteza imbere urubyiruko.
Mu rwego rwo
kurushaho kwagura ibikorwa byawo, Giants of Africa yatangije gahunda yiswe Dribble
for Peace, igamije gukoresha Basketball nk'uburyo bwo guhuza abaturage no guha
urubyiruko amahirwe mu bice byugarijwe n’amakimbirane, umutekano muke n’ibibazo
by’ibidukikije.
Iyi gahunda
yagutse mu bihugu birimo Burkina Faso, Nigeria na Sénégal, ndetse ikaba yarashyizwe
no mu bindi bihugu birimo Chad, Guinea, Mali, Mauritania, Niger na Sudani
y’Epfo. Gambia na yo yinjiye muri uru rwego rw’ibikorwa binyuze mu mushinga wa
Jimara.
Gufungura ikibuga cya 54 muri Gambia ni igikorwa gifite akamaro ku iterambere rya Basketball muri iki gihugu, ariko kandi kikaba n’urugero rw’uburyo siporo ishobora gukoreshwa mu guteza imbere ubumwe, uburezi, amahirwe y’akazi no guhindura imibereho y’abaturage.