Minisitiri
w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane w’u Rwanda, Olivier Nduhungirehe,
yatangaje ko u Rwanda rutazakura kandidatire ya Louise Mushikiwabo mu matora
y’Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu Bikoresha Igifaransa
(OIF).
Nk’uko yabitangaje
kuri uyu wa 13 Ugushyingo 2026, Nduhungirehe yabivuze asubiza amakuru avuga ko
Perezida w’u Bufaransa, Emmanuel Macron, yasabye Perezida wa Repubulika y’u
Rwanda, Paul Kagame, guhagarika iyo kandidatire.
Nduhungirehe
yabivuze ubwo yabazwaga n’ikinyamakuru The New Times ku makuru yatangajwe
n’ibitangazamakuru byo hanze, mu gihe Mushikiwabo ahatanira kuyobora OIF muri
manda ya gatatu.
Mu nkuru
yihariye yo ku wa 13 Ugushyingo, Jeune Afrique, ishingiye ku makuru y’abantu
itatangaje amazina, yanditse ko Macron yasabye Kagame gukura kandidatire ya
Mushikiwabo kugira ngo Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) itava
muri OIF.
Jeune
Afrique yatangaje ko Perezida Macron yoherereje Perezida Kagame ubutumwa
burebure bwanditse, agaragaza ko ubwo busabe ari “ku bw’inyungu za OIF”. Icyo
kinyamakuru cyavuze ko Macron yagaragaje ko Perezida wa RDC, Félix Tshisekedi,
na Perezida wa Mauritania, Mohamed Ould Ghazouani, bemeye na bo gukuramo
abakandida b’ibihugu byabo.
Abo
bakandida ni Juliana Amato Lumumba wa RDC na Coumba Bâ wa Mauritania. Nk’uko
icyo kinyamakuru cyabitangaje, iyo gahunda yari igamije kugira ngo Dacian
Ciolo? wa Romania atorwe nk’umukandida wemeranyijweho n’ibihugu.
Byanatangajwe
ko Macron yasabye ko icyemezo cyo gukura kandidatire ya Mushikiwabo gitangazwa
mbere y’inama y’abaminisitiri iteganyijwe kuri uyu wa Gatandatu, tariki 14
Ugushyingo i Phnom Penh, muri Cambodge. Ngo yifuzaga ko amatora yo ku wa Mbere,
tariki ya 16 Ugushyingo, ataba, kuko yabonaga ko yashoboraga guteza amacakubiri
hagati y’ibihugu bigize umuryango wa Francophonie.
Leta ya RDC
muri iyi minsi isatira amatora yakomeje gukangisha kuva muri OIF mu gihe
Mushikiwabo yaramuka yongeye gutorerwa kuyiyobora.
Mu kiganiro
yahaye televiziyo Africa24 ku wa 13 Ugushyingo i Phnom Penh, Mushikiwabo yavuze
ko yumvise amakuru avuga ko RDC ishobora kuva muri OIF. Yagize ati: “Igihugu
gikomeye, abaturage bakomeye ntibakwiriye gukoresha ibikangisho.”
Muri icyo
kiganiro, Mushikiwabo yanavuze ko ibihugu 53 ari byo bifata ibyemezo muri OIF.
Amatora
y’Umunyamabanga Mukuru wa OIF ateganyijwe ku wa 16 Ugushyingo 2026, mu Nama ya
20 ya Francophonie i Phnom Penh. Abakandida bane ni Louise Mushikiwabo, Juliana
Amato Lumumba, Coumba Bâ na Dacian Ciolo?.
Mu bihugu na
guverinoma 90 bigize OIF, ibihugu 53 by’abanyamuryango buzuye ni byo bifite
uburenganzira bwo gutora. Uwo muryango urimo kandi abanyamuryango batanu
bifatanya na wo n’indorerezi 32, badafite uburenganzira bwo gutora.
Mushikiwabo
ayoboye OIF kuva mu 2019. Yatowe bwa mbere mu 2018 ashyigikiwe n’u Bufaransa,
yongera gutorwa mu 2022.