• Amakuru / POLITIKI


Intumwa z’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), biiteganyijwe ko zongera guhurira i Genève mu Busuwisi kuri uyu wa 19 Ugushyingo 2026, mu biganiro bigamije gushaka umuti w’ibibazo bikomeje kubangamira ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro ibihugu byombi byagiranye.

Nk’uko ikinyamakuru Africa Intelligence kibitangaza, ibi biganiro bizibanda ku ngingo ebyiri z’ingenzi zikomeje guteza kutumvikana hagati y’impande zombi: gusenya umutwe wa FDLR ukorera mu burasirazuba bwa RDC no gukuraho ingamba z’ubwirinzi u Rwanda rwashyizeho mu rwego rwo kwirinda ibibazo by’umutekano.

Ibi biganiro bije mu gihe hashize igihe ibihugu byombi bishyize umukono ku masezerano y’amahoro ya Washington, ariko hakaba hakigaragara imbogamizi mu kuyashyira mu bikorwa, cyane cyane ku bijyanye no kubahiriza inshingano za buri ruhande no kugenzura intambwe rwateye.

Amakuru avuga ko kugeza ubu nta ruhande rwari rwatangaza ku mugaragaro iby’iyo nama, nubwo biteganyijwe ko igomba kuba umwanya wo kongera kurebera hamwe uburyo bwo kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’ibyo bumvikanyeho.

Ingingo zikomeje gutandukanya u Rwanda na RDC

Kimwe mu bibazo bikomeye biri hagati y’ibihugu byombi ni umutwe wa FDLR, u Rwanda rufata nk’ikibazo gikomeye cy’umutekano warwo, bitewe n’amateka yawo n’ibikorwa byawo mu burasirazuba bwa RDC.

Mu masezerano y’amahoro yashyizweho umukono ku wa 04 Ukuboza 2025, RDC yiyemeje gufata ingamba zigamije guhangana n’uyu mutwe no kuwambura intwaro, mu gihe u Rwanda na rwo rwiyemeje gukuraho ingamba z’ubwirinzi rwashyizeho mu rwego rwo guhangana n’ingaruka z’iki kibazo.

Gusa, impande zombi ntizirumvikana ku buryo bwo kwemeza ko izi nshingano zashyizwe mu bikorwa uko bikwiye.

Mu biganiro byabaye muri Nyakanga, Kanama na Nzeri 2026, hibanzwe ku guhanahana amakuru ajyanye n’umutekano, kugenzura iyubahirizwa ry’amasezerano no gushyiraho uburyo bwo kwambura intwaro abarwanyi ba FDLR.

U Rwanda ruvuga ko rwatangiye gushyira mu bikorwa ibyo rwiyemeje, birimo kugabanya ingamba z’ubwirinzi. Ku wa 29 Nzeri 2026, Ambasaderi w’u Rwanda mu Muryango w’Abibumbye, Martin Ngoga, yatangaje ko izi ngamba zatangiye gukurwaho, ariko agaragaza ko FDLR igikomeje ibikorwa byayo muri RDC.

Ku ruhande rwa RDC, ubuyobozi bwayo buvuga ko bwatangiye ibikorwa byo kwambura intwaro abarwanyi ba FDLR, bushingiye ku masezerano bwagiranye n'igice cy'uyu mutwe ku wa 28 Nyakanga 2026.

Icyakora, u Rwanda rwanenze ayo masezerano, aho Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier Nduhungirehe, yagaragaje ko kumvikana n’igice kimwe cya FDLR bidahagije kugira ngo uwo mutwe ube usenywe burundu.

Ibihano Amerika yafatiye u Rwanda byongeye kuzamura umwuka mubi

Ibi biganiro biteganyijwe mu gihe umwuka hagati y’u Rwanda na RDC ukomeje kuba mubi, by’umwihariko nyuma y’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zifatiye ibihano Minisiteri y’Ingabo y’u Rwanda na Zigama CSS, zibashinja kugira uruhare mu gufasha umutwe wa M23.

U Rwanda rwamaganye ibyo birego, ruvuga ko bidakwiye kwirengagiza uruhare rwa FDLR mu guhungabanya umutekano w’akarere, kandi ko RDC igomba kubanza kubahiriza inshingano yiyemeje zo guhangana n’uwo mutwe.

Ibi bihano byongeye kugaragaza ko ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC kitareba ibihugu byombi gusa, ahubwo gikomeje kugira ingaruka ku mubano wabyo n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga.

Ese ibiganiro bya Genève bizatanga umusaruro?

Ikibazo gikomeye kiri imbere y’intumwa zombi ni ukugera ku bwumvikane ku bipimo bifatika bizajya bikoreshwa mu kugenzura iyubahirizwa ry’amasezerano.

Ibyo birimo kumenya uko ibikorwa byo guhangana na FDLR bizakorwa, uko bizagenzurwa, igihe bizamara n'uburyo u Rwanda na rwo ruzakomeza gukuraho ingamba z'ubwirinzi rwashyizeho.

Nubwo ibiganiro by’amahoro byagiye biba inshuro nyinshi, kuba impande zombi zigikomeje gushinjanya kutubahiriza ibyo ziyemeje bigaragaza ko inzira yo kugarura umubano mwiza n’umutekano urambye mu karere ikiri ndende.

Ibyitezwe ni uko ibiganiro bya Genève byatanga umurongo uhamye wo gukemura ibyo bibazo, ariko umusaruro wabyo uzashingira ku bushake bwa politiki bw’impande zombi no gushyira mu bikorwa ibyo zizemeranyijweho.

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments