• Amakuru / MU-RWANDA

Hafi ukwezi kumwe kurashize  nyuma y’uko umwaka w’amashuri wa 2026/2027 utangiye ku wa 7 Nzeri 2026, abanyeshuri ibihumbi hirya no hino mu Rwanda ntibarasubira  ku mashuri, aho ubukene n’ibibazo by’amikoro, kubura ibikoresho by’ishuri, ibibazo byo mu miryango ndetse na bamwe mu bana bajya gushaka akazi biri mu mpamvu zikomeje kubabuza kujya kw’ishuri.

Nkuko  tubikesha ikinyamakuru NewTimes  Abayobozi mu Ntara zitandukanye batangaje ko impamvu zituma abana bari  gutinda gusubira ku ishuri zitandukanye bitewe n’imiryango bakomokamo, bityo ko hakenewe gukurikirana buri mwana ku giti cye kugira ngo hamenyekane ikibazo kimubuza gukomeza amashuri.

Nkuko icyo  kinyamakuru kibitangaza mu Ntara y’Amajyaruguru, abanyeshuri 3,793 ni bo batarasubira kw’ ishuri nyuma y’igihe y’igihe  kigera ku kwezi umwka mushya w’amashuri utagiye .

Mu ntara y’amajyaruguru  kugeza ubu Akarere ka Musanze ni ko gafite umubare munini w’abatarasubira ku ishuri, aho ari 1,202, kagakurikirwa na Rulindo ifite 1,050, Burera ifite 798, Gakenke ifite 523, naho Gicumbi ikagira 220.

Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru, Maurice Mugabowagahunde, yavuze ko nta mpamvu imwe yihariye yatuma abana bose batinda gusubira ku ishuri, kuko ibibazo bitandukanye ku mwana umwe n’umuryango umwe ugereranyije n’undi.

Yagize ati: “Ni yo mpamvu abayobozi bagomba gukurikirana buri kibazo ku giti cyacyo, bakamenya neza impamvu yihariye ituma buri munyeshuri atarasubira ku ishuri.”

Guverineri Mugabowagahunde yavuze ko mu mpamvu zagaragajwe harimo kuba hari ababyeyi badakurikirana bihagije imyigire n’imikurire y’abana babo, imikoranire idahagije hagati y’ababyeyi, abarimu n’ubuyobozi bw’amashuri, ndetse n’imiryango imwe n’imwe itaramenya neza akamaro k’uburezi.

Yasobanuye ko inzego z’ubuyobozi n’iz’uburezi zikomeje gukurikirana buri kibazo kugira ngo hamenyekane aho abo banyeshuri bari ndetse n’ikibazo gituma batitabira amasomo.

Ati: “Intara n’uturere biri gukorana n’amashuri ndetse n’ababyeyi mu gukemura ibyo bibazo, harimo gukangurira ababyeyi inshingano bafite no gushimangira imikoranire hagati y’imiryango, abarimu n’ubuyobozi bw’amashuri binyuze mu nama zihoraho.”

Mugabowagahunde yavuze ko izi gahunda zigamije gutuma buri mwana asubira ku ishuri kandi agakomeza kwiga, hakitabwa ku kibazo cyihariye cya buri munyeshuri.

Amashuri na yo akomeje gukurikirana imyitabire y’amasomo buri munsi, akamenyesha ababyeyi igihe umwana ataje ku ishuri. Ku bana batarasubira ku ishuri, abayobozi basura imiryango yabo kugira ngo baganire n’ababyeyi, bamenye impamvu umwana adahari ndetse harebwe ubufasha akeneye kugira ngo asubire mu ishuri.

Ni mu gihe  Mu Ntara y’Iburengerazuba, abanyeshuri 15,993 bari batarasubira ku ishuri, mu gihe abari bateganyijwe gutangira umwaka w’amashuri mushya bose hamwe bari 1,041,859.

Guverineri w’Intara y’Iburengerazuba, Jean Bosco Ntibitura, yavuze ko impamvu zituma abo banyeshuri batitabira amasomo zitandukanye.

Mu bibazo byagaragaye harimo kuba hari ababyeyi batabasha kubona ako kanya ibikoresho byose by’ishuri abana babo basabwa.

Ntibitura yavuze ko imiryango ikiri gushakisha ibikoresho by’ishuri isabwa kuganira n’ubuyobozi bw’amashuri kugira ngo yumvikane ku buryo umwana yakomeza kujya mu masomo mu gihe ibikoresho bibura bigishakishwa.

Yagize ati: “Ku miryango ikiri gushakisha ibikoresho by’ishuri, ababyeyi barakangurirwa kuvugana n’ubuyobozi bw’amashuri bakumvikana ku buryo butuma abana bakomeza kwitabira amasomo mu gihe ibikoresho bibura bigishakishwa.”

Guverineri yavuze ko gahunda zo gukangurira imiryango gukomeza kohereza abana ku ishuri zikomeje gukorerwa mu ngo, aho abayobozi b’inzego z’ibanze basura imiryango kugira ngo bamenye abana bataragera ku ishuri n’aho bari.

Ati: “Abayobozi kandi barimo kugerageza kumenya ibibazo bituma abo banyeshuri batagaruka ku ishuri no kubafasha gusubira mu myigire.”

Mu Ntara y’Amajyepfo, abayobozi batangaje ko 98.8% by’abanyeshuri bari bateganyijwe kwiga kuva mu mashuri y’incuke kugeza mu mwaka wa gatandatu w’ayisumbuye bamaze kugera ku mashuri.

Nubwo umubare munini w’abanyeshuri wagarutse mu mashuri, abayobozi bashimangiye ko nta mwana ukwiye kuba hanze y’ishuri, kuko uburezi ari uburenganzira bw’ibanze.

Bavuze ko hari abana batangiye amashuri batinze cyangwa abari bafite imyaka iruta iy’abandi bigana, bamwe muri bo bakaba bararetse amashuri kugira ngo bajye gushaka amafaranga cyangwa gukora imirimo itandukanye.

Mu rwego rwo kubagarura mu mashuri, Intara y’Amajyepfo ikomeje gahunda ya Back to School, ikorana n’inzego n’abafatanyabikorwa batandukanye mu gushaka abana batarasubira ku ishuri no kubafasha kongera kwiga.

Abayobozi bavuze ko amashuri akurikirana buri munsi abanyeshuri batitabira amasomo, agakusanya amakuru ku mpamvu zituma badahari. Iyo bibaye ngombwa, amashuri akorana n’inzego z’ibanze ku rwego rw’umudugudu, zigasuura ingo z’abo bana kugira ngo hamenyekane impamvu batiga no kubafasha gusubira ku ishuri.

Harakorwa kandi ubugenzuzi buhoraho bugamije kumenya abana bashobora kuba bari hanze y’ahantu hakwiye kwigirwa, bagakangurirwa gusubira mu mashuri.

Abayobozi bakomeje kwibutsa ababyeyi ko bafite inshingano yo kuhakikisha ko abana babo bajya ku ishuri kandi bakomeza kwitabira amasomo.

Ibi kandi bijyana n’amategeko agenga uburezi, ateganya ibihano ku babyeyi cyangwa abandi bafite inshingano zo kurera abana igihe bananiwe kuzuza inshingano zabo zo kubohereza ku ishuri.

Inzego z’ubuyobozi n’iz’uburezi zigaragaza ko gukurikirana abana batitabira amasomo bidakwiye kuba inshingano y’amashuri gusa, ahubwo ko bisaba ubufatanye bw’ababyeyi, abarimu, abayobozi b’inzego z’ibanze n’abafatanyabikorwa batandukanye.

Kugeza ubu  Intara y’Iburasirazuba n’Umujyi wa Kigali ntibari barasubiza ibibazo byari byabajijwe ku mubare w’abanyeshuri batarasubira ku ishuri ndetse n’ingamba zirimo gufatwa kugira ngo nabo basubire mu mashuri.

Nubwo imibare itaramenyekana muri ibyo bice byombi, gahunda zo gukurikirana abana batitabira amasomo no gushaka ibisubizo by’ibibazo bibabuza kujya ku ishuri zikomeje gushyirwa imbere mu bice by’igihugu byatanze amakuru.

Abayobozi bashimangira ko intego ari uko nta mwana usigara hanze y’ishuri, kandi ko ibibazo bitandukanye birimo ubukene, kubura ibikoresho by’ishuri, ibibazo byo mu miryango cyangwa gushaka akazi bitagomba kuba impamvu ituma umwana areka uburezi.

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments